Nổi mề đay khi mang thai và cách xử lý an toàn cho mẹ bầu

Nổi mề đay khi mang thai có khả năng tiến triển dai dẳng, tái phát nhiều lần do ảnh hưởng của rối loạn nội tiết, thể trạng kém và hệ miễn dịch suy giảm. Nếu không khắc phục, mề đay có thể gây ngứa ngáy kéo dài và tác động tiêu cực đến sức khỏe, tâm lý của mẹ bầu. 

bị nổi mề đay khi mang thai 3 tháng đầu
Nổi mề đay ở mẹ bầu có thể xảy ra vào bất cứ thời điểm trong thời kỳ

Nổi mề đay khi mang thai & Dấu hiệu nhận biết

Mề đay (mày đay) là một trong những bệnh da liễu thường gặp. Bệnh lý này xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với các yếu tố kích thích, dẫn đến phản ứng dị ứng của hệ miễn dịch. Phản ứng này gây phóng thích histamine vào mao mạch trung bì, tăng tính thấm của mạch máu, dẫn đến hiện tượng viêm đỏ, phù nề, nổi ban và sẩn cục. Ngoài tổn thương da, mề đay thường đi kèm với ngứa ngáy và nóng rát nhẹ (ít gặp).

Thực tế cho thấy, mề đay ảnh hưởng đến tất cả mọi đối tượng, từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi. Bất cứ ai cũng có thể bị nổi mề đay ít nhất 1 lần trong đời. Tuy nhiên, đa phần những trường hợp nổi mề đay mẩn ngứa đều có thể thuyên giảm nhanh chóng chỉ sau 24 giờ mà không để lại dấu vết.

Phụ nữ mang thai là đối tượng có nguy cơ cao bị nổi mề đay do sự thay đổi đột ngột của tâm sinh lý – đặc biệt là trong giai đoạn đầu thai kỳ. Mề đay ở mẹ bầu không chỉ khởi phát do yếu tố ngoại sinh mà còn có sự tham gia của các yếu tố nội sinh (rối loạn nội tiết, cơ thể suy nhược, hệ miễn dịch kém,…). Do đó so với người bình thường, mề đay thai kỳ có xu hướng tiến triển dai dẳng, mãn tính nếu không can thiệp các phương pháp điều trị.

mẩn ngứa nổi mề đay khi mang thai
Nổi mề đay khi mang thai đặc trưng bởi các sẩn cục, ban đỏ kèm theo ngứa ngáy và nóng rát nhẹ

Một số triệu chứng nổi mề đay khi mang thai thường gặp:

  • Da nổi các mảng ban có màu hồng, đỏ hoặc màu trắng hơi tía, sau đó sẩn cục nổi rõ trên bề mặt và có ranh giới rõ ràng so với những vùng da lành
  • Tổn thương da có hình dáng và kích thước đa dạng, có thể là các đốm sẩn nhỏ, mọc san sát hoặc rải rác. Cũng có thể là các mảng sẩn có kích thước lớn, nổi cộm và hiện rõ trên bề mặt da.
  • Mề đay xuất hiện ở một vị trí cụ thể, sau đó lan rộng ra dưới tác động cơ học (gãi cào, ma sát da mạnh)
  • Tổn thương da do mề đay thường đi kèm với hiện tượng ngứa âm ỉ hoặc dữ dội. Khi mới khởi phát, bệnh có thể gây nóng rát nhẹ nhưng thường thoáng quá, ít khi dai dẳng

Mề đay có thể xảy ra trong suốt thai kỳ nhưng tập trung nhiều ở 3 tháng đầu và 3 tháng cuối thai kỳ do cơ thể có những sự thay đổi đột ngột về nội tiết, tâm lý, thể trạng,…

Nguyên nhân gây mề đay mẩn ngứa khi mang thai

Mề đay là bệnh da liễu khá phổ biến với cơ chế vô cùng phức tạp. Tuy nhiên, triệu chứng của bệnh chỉ bùng phát khi cơ thể tiếp xúc với các yếu tố kích thích (nội sinh và ngoại sinh). Ở phụ nữ mang thai, mề đay có thể xảy ra do những nguyên nhân và yếu tố sau:

dị ứng nổi mề đay khi mang thai
Stress là một trong những nguyên nhân gây dị ứng, nổi mề đay khi mang thai
  • Hormone thay đổi đột ngột: Khi xảy ra hiện tượng thụ thai, lượng hormone estrogen sụt giảm, trong khi đó hormone prolactin và progesterone có xu hướng tăng lên đột ngột. Sự thay đổi này chính là điều kiện thuận lợi để kích thích phản ứng của hệ miễn dịch và gây ra mề đay mẩn ngứa. Ngoài ra với mẹ bầu có cơ địa nhạy cảm, rối loạn nội tiết còn làm bùng phát viêm da cơ địa và một số bệnh dị ứng khác.
  • Hệ miễn dịch suy giảm: Trong thời gian đầu mang thai, hệ miễn dịch của mẹ có xu hướng suy giảm do phải bảo vệ bào thai trong tử cung. Tình trạng này làm tăng nguy cơ rối loạn đáp ứng miễn dịch với các yếu tố nội sinh và ngoại sinh. Kết quả là gây nổi mề đay và kích hoạt các bệnh da liễu mãn tính bùng phát.
  • Tâm lý căng thẳng: Lo lắng, căng thẳng là tình trạng thường gặp ở phụ nữ mang thai – đặc biệt là những người lần đầu tiên làm mẹ. Yếu tố này có thể khiến hệ miễn dịch bị kích thích và phản ứng thái quá bằng cách hoạt hóa tế bào mast, tăng giải phóng histamine và gây bùng phát mề đay mẩn ngứa.
  • Cơ địa nhạy cảm: Cơ địa nhạy cảm là yếu tố thuận lợi để mề đay và các bệnh lý có cơ chế dị ứng bùng phát. Cơ địa mẫn cảm cùng với các yếu tố cộng hưởng như rối loạn nội tiết, hệ miễn dịch suy giảm,… chính là nguyên nhân gây mề đay ở phụ nữ mang thai.
  • Chế độ ăn uống: Khi mang thai, mẹ bầu cần phải bổ sung lượng thức ăn nhiều hơn bình thường để cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể và thai nhi. Tuy nhiên, thói quen này khiến cơ quan tiêu hóa bị quá tải và không chuyển hóa hết protein có trong thực phẩm. Protein dư thừa có vai trò như “dị nguyên” kích hoạt phản ứng dị ứng của hệ miễn dịch và kết quả là gây mề đay mẩn ngứa.
  • Tiếp xúc với yếu tố kích thích: Mề đay có thể bùng phát khi tiếp xúc với các yếu tố kích thích như nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh, mỹ phẩm chứa chất lột tẩy, hương liệu, mủ thực vật, nọc độc côn trùng,… Đây được xem là những yếu tố trực tiếp, có vai trò kích hoạt triệu chứng của mề đay bùng phát.

Mặc dù có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân và yếu tố khác nhau nhưng trong cơ chế gây mề đay thai kỳ, sự thay đổi hormone và hệ miễn dịch suy giảm được xem là yếu tố “chủ chốt”. Các yếu tố khác chỉ có vai trò cộng hưởng và kích hoạt triệu chứng bùng phát. Chính vì vậy sau khi sinh nở, nội tiết và cơ thể được phục hồi, mề đay mẩn ngứa thường có thể tự thuyên giảm mà không cần điều trị y tế.

Nổi mề đay khi mang thai có nguy hiểm không? Bao lâu hết?

Mề đay xảy ra trong thời gian mang thai gần như không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mẹ bầu và thai nhi. Bởi bệnh lý này chủ yếu gây tổn thương da kèm theo ngứa ngáy và nóng rát nhẹ. Đa phần các trường hợp nổi mề đay đều có thể biến mất hoàn toàn sau 24 – 48 giờ mà không cần can thiệp điều trị.

Tuy nhiên khác với người khỏe mạnh, phụ nữ mang thai và cho con bú là nhóm đối tượng đặc biệt có thể trạng kém, hệ miễn dịch suy giảm và nội tiết tố không ổn định. Những yếu tố này chính là điều kiện thuận lợi để mề đay tái phát nhiều lần và tiến triển mãn tính (kéo dài trên 6 tuần).

cách chữa mề đay khi mang thai
Mề đay kéo dài có thể khiến mẹ bầu bị ngứa ngáy dai dẳng, dẫn đến mất ngủ và mệt mỏi

Do đó nếu không can thiệp điều trị, mề đay thai kỳ có thể kéo dài dai dẳng, gây ngứa ngáy dữ dội, ảnh hưởng đến giấc ngủ và sức khỏe của mẹ. Qua đó gián tiếp tác động đến sự phát triển và sức khỏe của thai nhi.

Mề đay khi mang thai là tình trạng khá phổ biến và tương đối lành tính. Tuy nhiên để kiểm soát cơn ngứa và ngăn ngừa bệnh tiến triển mãn tính, mẹ bầu nên chủ động thực hiện các biện pháp xử lý và khắc phục trong thời gian sớm nhất.

Cách điều trị mề đay mẩn ngứa ở mẹ bầu

Phụ nữ mang thai là đối tượng đặc biệt, dễ gặp phải phản ứng bất lợi và biến chứng khi dùng thuốc. Do đó khi điều trị mề đay thai kỳ, mẹ bầu nên lựa chọn các phương pháp an toàn để tránh gây ảnh hưởng đến sức khỏe của thai nhi. Thực tế, việc dùng thuốc cho phụ nữ mang thai chỉ được thực hiện khi lợi ích cao hơn rủi ro và nguy cơ.

Dưới đây là một số phương pháp trị mề đay cho mẹ bầu được áp dụng phổ biến:

1. Thay đổi thói quen

Thay đổi thói quen là một trong những cách kiểm soát và giảm nhẹ triệu chứng của mề đay khi mang thai. Ở những trường hợp nhẹ, mề đay có thể thuyên giảm hoàn toàn khi thay đổi các thói quen xấu, thiết lập lối sống khoa học và lành mạnh.

mề đay mẩn ngứa khi mang thai
Mẹ bầu nên dùng các sản phẩm tự nhiên để giảm nhẹ mề đay mẩn ngứa khi mang thai

Để kiểm soát mề đay, mẹ bầu nên thay đổi các thói quen sau:

  • Sự thay đổi đột ngột của hormone khiến mẹ bầu trở nên nhạy cảm, dễ lo âu và căng thẳng hơn bình thường. Để giải tỏa căng thẳng và ngăn ngừa mề đay lan rộng, nên chia sẻ, tâm sự cùng với người thân, bạn đời và cân nhắc trị liệu tâm lý nếu cần thiết.
  • Tránh thức khuya và làm việc quá sức. Thay vào đó, mẹ bầu nên ngủ trước 11 giờ và đảm bảo thời gian ngủ kéo dài tư 7 – 9 giờ/ ngày.
  • Cố gắng ăn uống điều độ, dành thời gian nghỉ ngơi và giảm khối lượng công việc trong suốt thời gian mang thai.
  • Từ tháng 3 của thai kỳ, nên bắt đầu tập các bài tập nhẹ nhàng để cải thiện sức khỏe và giảm mệt mỏi, suy nhược. Tập thể dục còn giúp cơ quan tiêu hóa hoạt động tốt, tăng đào thải độc tố tích tụ và hỗ trợ kiểm soát mề đay mẩn ngứa.
  • Tuyệt đối không dùng rượu bia, thuốc lá khi mang thai. Ngoài ra, nên hạn chế cà phê và các loại thức uống chứa caffeine.
  • Mẹ bầu thường có thân nhiệt cao hơn bình thường. Do đó, nên tắm rửa thường xuyên, mặc trang phục rộng rãi và thông thoáng để làm mát cơ thể, hạn chế bài tiết mồ hôi và tránh kích thích triệu chứng ngứa ở vùng da nổi mề đay.
  • Khi mang thai, da có thể nhạy cảm hơn với một số xà phòng và mỹ phẩm. Vì vậy, mẹ bầu nên ưu tiên sử dụng các sản phẩm hữu cơ (organic) để tránh dị ứng và hạn chế mề đay lan rộng.
  • Không chà xát, gãi cào và ma sát lên các sẩn ngứa, ban đỏ. Tác động cơ học có thể tăng lượng histamine giải phóng vào da, từ đó làm tăng phạm vi ảnh hưởng và mức độ ngứa ngáy do mề đay.
  • Cân bằng giá trị dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn, không nên dùng quá nhiều thịt đỏ và các loại thực phẩm giàu đạm. Chia nhỏ bữa ăn, tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây và sữa chua để hỗ trợ hoạt động tiêu hóa. Bên cạnh đó, nên cân nhắc sử dụng thêm viên uống hỗ trợ để cung cấp vi chất dinh dưỡng cần thiết cho cả mẹ và bé.

2. Mẹo trị mề đay do bà bầu không dùng thuốc

Đối với mề đay có mức độ nhẹ, bà bầu có thể áp dụng một số mẹo không dùng thuốc để giảm triệu chứng và kiểm soát tình trạng ngứa ngáy. Các biện pháp này đều có độ an toàn cao và không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của mẹ bầu, thai nhi.

nổi mề đay khi mang thai 3 tháng cuối
Sử dụng kem dưỡng giúp làm dịu da, tiêu viêm và giảm ngứa ngáy do mề đay đáng kể

Một số mẹo trị mề đay cho mẹ bầu không sử dụng thuốc:

  • Dùng kem dưỡng: Mẹ bầu có thể sử dụng một số loại kem dưỡng có công thức an toàn, chứa các thành phần tiêu viêm, giảm ngứa như chiết xuất yến mạch, tràm trà, bạc hà,… để cải thiện các triệu chứng của bệnh mề đay. Bên cạnh tác dụng làm dịu tổn thương do mề đay, dưỡng ẩm thường xuyên còn hạn chế tình trạng da khô ráp, bong tróc, ngứa ngáy và giảm thiểu nguy cơ hình thành các vết rạn ở những tháng cuối thai kỳ.
  • Tắm nước mát: Trong trường hợp mề đay nổi ồ ạt gây ngứa dữ dội và nóng rát, mẹ bầu nên tắm nước mát để làm dịu da, tiêu viêm và giảm ngứa. Nếu nổi mề đay do lạnh, nên tắm với nước có nhiệt độ ấm vừa phải. Khi tắm, nên tránh chà xát mạnh lên da và chỉ nên tắm trong khoảng 10 – 15 phút.
  • Tận dụng thảo dược tự nhiên: Ngoài ra, mẹ bầu cũng có thể sử dụng một số loại thảo dược tự nhiên như lá chè xanh, trầu không, bạc hà, gừng tươi,… để nấu nước tắm. Tắm lá thảo dược có thể giảm nhẹ cơn ngứa, tiêu viêm và sát trùng hiệu quả. Cách chữa này chủ yếu dùng nguyên liệu tự nhiên nên tương đối an toàn và lành tính với phụ nữ mang thai.

Các mẹo trị mề đay không dùng thuốc thường cho hiệu quả chậm. Do đó, mẹ bầu nên kết hợp các mẹo chữa này với việc thay đổi thói quen và thiết lập lối sống khoa học để kiểm soát hoàn toàn triệu chứng của bệnh.

3. Sử dụng thuốc theo hướng dẫn

Ở những trường hợp mề đay dai dẳng, mãn tính, các biện pháp trên không thể kiểm soát bệnh hoàn toàn mà chỉ có thể giảm nhẹ tổn thương da và ngứa ngáy. Do đó, mẹ bầu nên tìm gặp bác sĩ để được thăm khám và tư vấn loại thuốc phù hợp.

thuốc trị mề đay cho bà bầu
Trong trường hợp cần thiết, có thể dùng thuốc trị mề đay cho bà bầu

Một số loại thuốc trị mề đay có thể dùng cho phụ nữ mang thai:

  • Kem bôi giảm ngứa chứa Menthol: Menthol là tinh chất từ lá bạc hà có tác dụng tiêu viêm và giảm ngứa tự nhiên. Do đó, mẹ bầu có thể sử dụng các loại kem bôi chứa thành phần này để làm dịu sẩn ngứa, ban đỏ và giảm ngứa ngáy do mề đay gây ra.
  • Thuốc kháng histamine H1: Thuốc kháng histamine H1 là nhóm thuốc chống dị ứng bằng cách ức chế histamine ở thụ thể H1. Nhóm thuốc này được sử dụng để điều trị mề đay và một số bệnh lý có cơ chế dị ứng. Các loại thuốc kháng histamine H1 như Cetirizin, Loratadin và Desloratadine đã được chứng minh an toàn với mẹ bầu. Do đó, phụ nữ mang có thể cân nhắc dùng nhóm thuốc này theo hướng dẫn của bác sĩ để kiểm soát các triệu chứng do mề đay gây ra.

Các loại thuốc này có thể giảm nhanh triệu chứng của mề đay mẩn ngứa và hoàn toàn không gây hại cho phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, mẹ bầu chỉ nên dùng thuốc trong thời gian ngắn theo chỉ dẫn của bác sĩ. Lạm dụng thuốc dài ngày có thể gây tích lũy thuốc trong nhau thai và ảnh hưởng đến sự phát triển của bé.

Phòng ngừa nổi mề đay khi mang thai tái phát

Phụ nữ mang thai có thể trạng kém, cơ địa nhạy cảm và nội tiết tố không ổn định. Tình trạng này kéo dài trong suốt thai kỳ và sau khi sinh khoảng 3 – 6 tháng. Do đó, mề đay có khả năng tái phát nhiều lần và tiến triển mãn tính, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của mẹ bầu.

mẹo chữa mề đay cho bà bầu
Mẹ bầu nên dành thời gian nghỉ ngơi, tránh lo lắng để phòng ngừa mề đay tái phát

Do đó sau khi điều trị, mẹ bầu nên thực hiện một số biện pháp phòng ngừa như:

  • Không nên dùng thực phẩm có tiền sử dị ứng và các loại thực phẩm có khả năng dị ứng cao như đậu phộng, cua, sò, ốc, nghêu, tôm,… Bên cạnh đó, nên điều chỉnh chế độ ăn, tránh ăn uống quá mức gây áp lực lên cơ quan tiêu hóa và kích thích mề đay bùng phát.
  • Tránh tiếp xúc với hóa chất, các dung dịch tẩy rửa có độ pH cao, mủ thực vật, côn trùng, nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp,…
  • Vào thời điểm chuyển mùa, nên giữ ấm cơ thể, tránh di chuyển ngoài trời nếu không cần thiết và mang khẩu trang để tránh hít phải phấn hoa, chất dị ứng.
  • Để tránh đổ nhiều mồ hôi và tăng thân nhiệt, mẹ bầu nên mặc trang phục rộng rãi, tắm rửa thường xuyên và giữ không gian sống thông thoáng, sạch sẽ.
  • Thiết lập giờ giấc sinh hoạt khoa học, tập thể dục nhẹ nhàng và giảm khối lượng công việc. Tâm lý thoải mái có thể hạn chế mề đay tái phát và giúp mẹ bầu có thai kỳ dễ chịu, thuận lợi hơn.

Nổi mề đay mẩn ngứa là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, tình trạng này thường không đáng lo ngại và có thể thuyên giảm nếu xử lý, khắc phục đúng cách. Trong trường hợp mề đay bùng phát đột ngột, tiến triển nhanh và gây ngứa dữ dội, mẹ bầu nên đến gặp bác sĩ trong thời gian sớm nhất để được thăm khám và chỉ định hướng điều trị an toàn, hiệu quả.

Tham khảo thêm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *