Nổi mề đay: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách xử lý

Nổi mề đay là tình trạng mao mạch dưới da bị kích thích và hình thành nên các nốt mẩn nổi rõ trên bề mặt da. Đây là bệnh lý da liễu thường gặp và dễ xử lý, bạn chỉ cần thực hiện chăm sóc da đúng cách và dùng thuốc điều trị nguyên nhân theo đơn kê thì tình trạng bệnh sẽ nhanh chóng được cải thiện sau đó. Bài viết dưới đây là tổng hợp những thông tin cần biết về bệnh nổi mề đay và cách xử lý bạn có thể tham khảo.

Nổi mề đay là bệnh gì? Phân loại bệnh

Nổi mề đay hay còn được gọi là nổi mày đay, đây là phản ứng dị ứng của cơ thể khi gặp phải các dị nguyên. Khi bị nổi mề đay, trên da người bệnh sẽ xuất hiện nhiều mẩn đỏ và tạo thành mảng có ranh giới rõ ràng với vùng da bị bệnh. Ngoài ra, người bệnh sẽ phải đối mặt với triệu chứng ngứa ngáy, đôi khi là nóng rát hơi châm chích rất khó chịu. Nổi mề đay có thể khởi phát tại nhiều vị trí trên cơ thể kể cả những vùng da nhạy cảm như lưỡi, môi, cổ họng, bộ phận sinh dục,… Ban đầu, các nốt mề đay sẽ xuất hiện tại một vùng da nhỏ sau đó dần lan rộng, nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời bệnh sẽ lan khắp cơ thể. 

Bác sĩ chuyên khoa cho biết, mề đay là bệnh lý da liễu thường gặp và dễ tái phát, cứ trong 100 người thì có khoảng 20 người mắc bệnh và tái phát nhiều lần trong đời. Đối tượng có nguy cơ bị nổi mề đay cao nhất là phụ nữ trong độ tuổi từ 20 – 40. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh nổi mề đay, nhưng cũng có một số ít trường hợp bị nổi mề đay không rõ nguyên nhân (hay còn gọi là nổi mề đay vô căn).

Thông thường, bệnh nổi mề đay sẽ tiến triển qua 2 giai đoạn là cấp tính và mãn tính. Trường hợp mề đay cấp tính là các triệu chứng của bệnh khởi phát và khỏi hoàn toàn trong 6 tuần, nếu bệnh diễn ra kéo dài hơn 6 tuần thì được gọi là mề đay mãn tính. Thống kê y khoa cho thấy, có khoảng 5 – 10% trường hợp bị mề đay cấp tính và tiến triển sang giai đoạn mãn tính. Dựa vào biểu hiện bên ngoài và nguyên nhân gây ra bệnh mà y khoa còn chia mề đay thành các dạng sau đây:

  • Mề đay thông thường: Bệnh khởi phát do các nguyên nhân như nhiễm trùng, dị ứng, tác dụng phụ của thuốc hoặc đôi khi là vô căn. Thông thường, bệnh sẽ tiến triển thông qua hai giai đoạn là cấp tính và mãn tính.
Nổi mề đay có thể khởi phát do các kích thích cơ học của người bệnh lên làn da
Nổi mề đay có thể khởi phát do các kích thích cơ học của người bệnh lên làn da
  • Mề đay vật lý: Mề đay vật lý khởi phát do các tác động vật lý bên ngoài như nhiệt độ thay đổi đột ngột, tác động của ánh nắng mặt trời, các kích thích cơ học hoặc đổ mồ hôi nhiều. Mề đay vật lý thường chỉ khởi phát ở những vùng da bị kích thích và ít khi lan rộng đến những vùng da khác. Bệnh sẽ nhanh chóng được cải thiện chỉ sau 1 giờ.
  • Mề đay tiếp xúc: Mề đay hình thành sau khi da tiếp xúc trực tiếp với các tác nhân gây hại như mủ thực vật, nọc độc côn trùng,… Ở những trường hợp này, ngoài nổi mề đay trên da người bệnh còn có sự xuất hiện của mụn nước do kích ứng.
  • Mề đay phù mạch: Phù mạch có thể xuất hiện tại những vùng da nhạy cảm như môi, mắt, cơ quan sinh dục, cơ quan hô hấp, cơ quan tiêu hóa,… Mề đay phù mạch khởi phát không rõ nguyên nhân. Ngoài các triệu chứng của bệnh mề đay, người bệnh còn phải đối mặt với một số biểu hiện toàn thân khác như sốt, đau đầu, sốc phản vệ,… Đây là loại bệnh mề đay nguy hiểm nhất, có thể đe dọa đến tính mạng.

Nguyên nhân gây ra bệnh nổi mề đay

Nổi mề đay là bệnh lý có thể khởi phát do cả tác động bên trong lẫn bên ngoài cơ thể. Người bệnh cần nắm rõ các nguyên nhân gây ra bệnh sẽ có các biện pháp phòng ngừa hợp lý, ngăn ngừa bệnh tái phát trở lại. Cụ thể là:

  • Dị ứng thực phẩm: Khi bị dị ứng thực phẩm, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ xác định thực phẩm là yếu tố ngoại lai và hình thành nên phản ứng dị ứng nhằm chống lại chúng. Có thể nói, nổi mề đay là triệu chứng thường gặp khi bị dị ứng thực phẩm. Một số loại thực phẩm giàu protein rất dễ gây ra phản ứng dị ứng là hải sản, đậu phộng, da gà, trứng,…
Các loại hải sản có vỏ là nhóm thực phẩm dễ gây dị ứng và khởi phát nổi mề đay
Các loại hải sản có vỏ là nhóm thực phẩm dễ gây dị ứng và khởi phát nổi mề đay
  • Tác dụng phụ của thuốc Tây y: Thói quen lạm dụng thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm hoặc thuốc kháng histamin sẽ gây ra các tác dụng phụ không mong muốn, thường gặp nhất là nổi mề đay.
  • Do côn trùng cắn: Những người có cơ địa nhạy cảm, khi bị côn trùng cắn sẽ khởi phát phản ứng dị ứng với nọc độc của côn trùng. Lúc này, bạn sẽ phải có triệu chứng ngứa ngáy, phát ban toàn thân, khó thở và phù nề,…
  • Nhiễm trùng: Cơ thể bị virus hoặc vi khuẩn xâm nhập cũng sẽ tạo điều kiện cho bệnh nổi mề đay khởi phát. Thường gặp ở những bệnh nhân bị viêm gan siêu vi, mắc bệnh nhiễm khuẩn tai – mũi – họng,…
  • Tác nhân vật lý: Nổi mề đay có thể khởi phát do tác động bởi các yếu tố vật lý bên ngoài như thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh, thói quen cào gãi, cơ thể đổ nhiều mồ hôi,…. Mề đay do tác nhân vật lý dễ tái phát và tiến triển sang giai đoạn mãn tính.
  • Do bệnh lý: Những người mắc các bệnh lý tự miễn như bệnh tuyến giáp, viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ,… sẽ có nguy cơ bị nổi mề đay cao hơn bình thường. Bệnh khởi phát chủ yếu là do phản ứng tự miễn dịch của cơ thể.
  • Do di truyền: Đây là nguyên nhân gây ra bệnh khá hiếm gặp. Ở những trường hợp nổi mề đay do di truyền qua gen nghĩa là bệnh khởi phát do ảnh hưởng từ yếu tố cơ địa, vì vậy những trường hợp này rất khó có thể điều trị dứt điểm.
  • Nguyên nhân khác: Nổi mề đay có thể xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với các dị nguyên có trong không khí (phấn hoa, bụi bẩn, khói bụi,….), cũng có số ít trường hợp khởi phát mề đay vô căn (mề đay tự phát không rõ nguyên nhân).

Dấu hiệu nhận biết bệnh nổi mề đay

Nổi mề đay là bệnh lý rất dễ nhận biết thông qua các biểu hiện bên ngoài, người bệnh chỉ cần đặc biệt chú ý đến tình trạng sức khỏe của bản thân là có thể phát hiện ra bệnh. Dưới đây là các triệu chứng thường gặp khi bị nổi mề đay bạn có thể tham khảo:

Hình thành các vết lằn chằng chịt như mạng nhện là dấu hiệu của bệnh nổi mề đay
Hình thành các vết lằn chằng chịt như mạng nhện là dấu hiệu của bệnh nổi mề đay
  • Nổi mẩn đỏ: Đây là triệu chứng dễ nhận biết nhất của bệnh nổi mề đay. Quan sát trên vùng da bị bệnh bạn sẽ thấy sự xuất hiện của nhiều nốt ban có màu đỏ hoặc trắng. Kích thước của các nốt mề đay này không có sự đồng đều, nhìn qua thì giống vết muỗi đốt hoặc vết lằn. Chúng xuất hiện với số lượng lớn, chằng chịt trên da trông như mạng nhện.
  • Ngứa ngáy: Khi bị nổi mề đay người bệnh sẽ phải đối mặt với triệu chứng ngứa ngáy rất khó chịu, triệu chứng này thường xuất hiện ở những vùng da bị tổn thương. Cơn ngứa sẽ trở nên điên cuồng hơn khi cào gãi hoặc thời tiết chuyển biến lạnh. Hành vi cào gãi hoặc cọ xát để giảm ngứa của người bệnh sẽ gây nổi hằn trên da và dễ khởi phát phản ứng viêm.
  • Nổi mụn nước: Nổi mụn nước thường xuất hiện ở những trường hợp bị nổi mề đay do tiếp xúc với chất kích thích. Lúc này, trên vùng da bị bệnh sẽ có sự xuất hiện của mụn nước li ti, khi vỡ ra sẽ gây chảy dịch và lây lan đến những vùng da lành xung quanh.
  • Nhiễm trùng: Nhiễm trùng xảy ra khi người bệnh cào gãi quá nhiều để giảm ngứa. Khi gặp phải tình trạng này người bệnh cần đến gặp bác sĩ để can thiệp chuyên khoa, nếu tiếp tục chủ quan trong điều trị có thể dẫn đến hoại tử:
  • Sốc phản vệ: Đây là dấu hiệu cảnh báo bệnh đang ở mức độ nguy hiểm cần được cấp cứu kịp thời nếu không sẽ đe dọa đến tính mạng. 

Khi bị nổi mề đay kèm theo sốc phản vệ thì người bệnh cần nhanh chóng đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được cấp cứu kịp thời. Bạn có thể nhận biết sốc phản vệ thông qua các triệu chứng điển hình sau đây:

  • Khó thở, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn
  • Lớp niêm mạc lót trong miệng, cổ họng và lưỡi bị sưng to
  • Đổ mồ hôi nhiều, cảm thấy ớn lạnh
  • Hơi bất an, rối loạn nhịp tim, ngất xỉu
Nhanh chóng đến bệnh viện cấp cứu nếu có dấu hiệu bị sốc phản vệ
Nhanh chóng đến bệnh viện cấp cứu nếu có dấu hiệu bị sốc phản vệ

Nổi mề đay có nguy hiểm không?

Giải đáp thắc mắc này bác sĩ chuyên khoa cho biết, bệnh nổi mề đay có nguy hiểm hay không còn tùy thuộc vào mức độ bệnh trạng ở từng trường hợp cụ thể. Khi bệnh chỉ khởi phát ở giai đoạn cấp tính, nếu người bệnh có biện pháp xử lý đúng cách thì các nốt mề đay này sẽ lặn dần chỉ sau sau vài giờ cho đến vài ngày. Còn những trường hợp bị mề đay mãn tính thì tuyệt đối không được chủ quan trong việc điều trị. Đây là giai đoạn bệnh rất dễ phát sinh ra các biến chứng gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, thậm chí là đe dọa đến tính mạng. Cụ thể là:

  • Phù mạch: Thống kê cho thấy, có khoảng 50% bệnh nhân bị mề đay mãn tính gặp phải biến chứng phù mạch. Lúc này vùng mí mắt, môi, họng, lưỡi của người bệnh sẽ bị sưng phù lớn gây ảnh hưởng đến chức năng hô hấp.
  • Nhiễm trùng da: Nổi mề đay khiến người bệnh cảm thấy ngứa ngáy rất khó chịu. Nếu bạn dùng tay cào gãi để giảm ngứa sẽ gây trầy xước và tổn thương lớp biểu bì da. Lúc này, vi khuẩn gây hại sẽ dễ dàng xâm nhập vào bên trong gây viêm nhiễm và dẫn đến nhiễm trùng.
  • Sốc phản vệ: Thường gặp ở những bệnh nhân bị nổi mề đay do dị ứng. Nếu người bệnh không có biện pháp xử lý đúng cách sẽ gây khó thở, tụt huyết áp thậm chí là tử vong.

Ngay khi phát hiện bản thân bị nổi mề đay, người bệnh cần có biện pháp chăm sóc đúng cách nhằm đẩy lùi các triệu chứng khó chịu do bệnh gây ra. Nếu thấy cơ thể có những dấu hiệu bất thường, bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện thăm khám để được hướng dẫn xử lý kịp thời, tránh gây nguy hiểm đến tính mạng.

Thăm khám chuyên khoa để được hướng dẫn điều trị đúng cách khi bị nổi mề đay
Thăm khám chuyên khoa để được hướng dẫn điều trị đúng cách khi bị nổi mề đay

Hướng dẫn xử lý đúng cách khi bị nổi mề đay

Ngay khi có các dấu hiệu của bệnh, bạn cần đến gặp bác sĩ thăm khám để được chẩn đoán chính xác mức độ bệnh trạng và tìm ra nguyên nhân gây ra bệnh. Dựa vào đó, bác sĩ chuyên khoa sẽ tư vấn cho người bệnh cách xử lý phù hợp nhất, Các phương pháp chẩn đoán bệnh thường được áp dụng trong y khoa là:

  • Chẩn đoán lâm sàng: Dựa vào các biểu hiện bên ngoài của bệnh như khu vực bị ảnh hưởng, hình thành tổn thương ngoài da, triệu chứng cơ năng,…
  • Chẩn đoán cận lâm sàng: Tiến hành thực hiện một số xét nghiệm chuyên khoa giúp tìm ra chính xác nguyên nhân gây bệnh. Cụ thể là xét nghiệm máu và sinh thiết da.

Khi bị nổi mề đay cấp tính, người bệnh chỉ cần có các biện pháp chăm sóc đúng cách là bệnh sẽ tự khỏi mà không cần tiến hành điều trị. Nếu triệu chứng của bệnh diễn ra ở mức độ nghiêm trọng gây ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, bạn có thể áp dụng các phương pháp điều trị sau đây giúp giảm nhẹ triệu chứng của bệnh:

+ Dùng thuốc Tây y: Đây là phương pháp trị bệnh được áp dụng phổ biến nhất hiện nay. Thành phần dược tính trong thuốc sẽ có công dụng ức chế sản sinh histamin và giảm nhẹ các triệu chứng của bệnh. Thường được sử dụng là thuốc kháng histamin H1, thuốc chống viêm chứa corticoid bôi ngoài da hoặc nhóm thuốc Glucocorticoid,… Khi dùng thuốc Tây y trị bệnh, bạn cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa để tránh bị nhờn thuốc và khởi phát tác dụng phụ.

Dùng thuốc Tây y điều trị nổi mề đay theo đơn kê của bác sĩ chuyên khoa
Dùng thuốc Tây y điều trị nổi mề đay theo đơn kê của bác sĩ chuyên khoa

+ Sử dụng thảo dược tự nhiên: Đây là mẹo trị bệnh được lưu truyền rộng rãi trong dân gian và có cách thực hiện rất đơn giản. Việc tận dụng thảo dược để trị bệnh có độ an toàn cao và ít tốn kém chi phí, vì vậy bạn hoàn toàn có thể tự áp dụng tại nhà. Các mẹo trị bệnh được áp dụng phổ biến là ngâm nước muối, tắm nước nấu lá tía tô, chườm lá khế sao nóng,… Tuy nhiên, các mẹo trị bệnh này chỉ có công dụng giảm nhẹ triệu chứng chứ không thể tác động vào nguyên căn gây bệnh để điều trị dứt điểm.

+ Điều trị theo Đông y: Nguyên lý điều trị bệnh mề đay trong Đông y là thanh nhiệt giải động, bồi bổ khí huyết, kích thích tuần hoàn máu và cải thiện chức năng gan. Việc kiên trì sử dụng thuốc Đông y trong thời gian dài không những giúp cải thiện nguyên căn ra bệnh mà còn giúp tăng cường sức đề kháng của cơ thể, ngăn ngừa bệnh tái phát trở lại.

Những điều cần lưu ý khi bị nổi mề đay

Khi bị nổi mề đay, người bệnh sẽ phải đối mặt với nhiều triệu chứng khó chịu, gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày. Nếu bạn duy trì các thói quen xấu còn tạo cơ hội cho bệnh tái phát nhiều lần và tiến triển sang giai đoạn mãn tính. Vì thế, khi bị nổi mề đay người bệnh cần phải lưu ý những điều dưới đây giúp giảm nhẹ triệu chứng và ngăn ngừa bệnh tái phát trở lại:

Tắm rửa thường xuyên giúp loại bỏ tác nhân gây hại tồn tại trên bề mặt da
Tắm rửa thường xuyên giúp loại bỏ tác nhân gây hại tồn tại trên bề mặt da
  • Tránh tiếp xúc với các dị nguyên như mạt bụi, phấn hoa, hóa chất, lông động vật,… Giữ cho môi trường sống sạch sẽ và luôn thoáng khí. Thường xuyên tắm rửa giúp làm sạch da, tránh để cơ thể đổ mồ hôi quá nhiều.
  • Không dùng tay cào gãi lên vùng da bị nổi mề đay để tránh gây tổn thương đến lớp biểu bì da và làm gia tăng nguy cơ nhiễm trùng. Người bệnh có thể sử dụng các liệu pháp giảm ngứa tại nhà có độ an toàn hơn như tắm nước lá, chườm lạnh,…
  • Nên mặc những trang phục rộng rãi, làm bằng chất liệu tự nhiên có độ thấm hút mồ hôi tốt như cotton, lụa,… Không nên mặc đồ quá dày hoặc những trang phục làm bằng chất liệu tổng hợp dễ gây kích ứng đến làn da.
  • Chú ý đến khâu chăm sóc da, sử dụng thêm kem dưỡng ẩm giúp củng cố hàng rào bảo vệ da. Nên dùng kem chống nắng mỗi khi đi ra ngoài giúp bảo vệ da khỏi sự tấn công gây hại của tia UV. Lựa chọn sản phẩm chăm sóc và làm sạch phù hợp với làn da
  • Xây dựng chế độ ăn uống phù hợp với tình trạng bệnh của bản thân. Tránh xa các loại thực phẩm mà cơ thể bị dị ứng, các loại đồ uống có cồn và chất kích thích. Nên tăng cường ăn rau xanh và trái cây tươi, uống nhiều nước mỗi ngày.
  • Sử dụng thuốc Tây y chữa bệnh theo đơn kê của bác sĩ chuyên khoa. Tuyệt đối không được tự mua thuốc về dùng để điều trị bệnh, điều này có thể dẫn đến quá liều và gây ra tác dụng phụ.
  • Hình thành cho bản thân lối sống tích cực giúp nâng cao sức đề kháng của cơ thể, tăng khả năng chống chọi lại với tác nhân gây bệnh. Cụ thể là ngủ đúng giờ và đủ giấc, luôn giữ cho tinh thần ổn định và thoải mái, không làm việc quá sức, dành thời gian để tập luyện thể thao,…

Trên đây là tổng hợp những thông tin cần biết về bệnh nổi mề đay mà chúng tôi tổng hợp được bạn có thể tham khảo để hiểu rõ hơn. Hy vọng, chúng sẽ giúp ích cho bạn trong việc phát hiện ra bệnh và có các biện pháp can thiệp đúng cách ngay từ giai đoạn sớm. Nổi mề đay là bệnh lý không quá nguy hiểm, nhưng bạn không được chủ quan trong điều trị để tránh phát sinh biến chứng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Có thể bạn quan tâm: Viêm da cơ địa: Nguyên nhân, triệu chứng và phòng trị bệnh

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *