Bị đau dạ dày nên ăn gì và kiêng gì tốt nhất?

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, chế độ ăn uống đóng vai trò đặc biệt với hoạt động của hệ tiêu hóa. Đặc biệt là ở những người bị đau dạ dày, ăn uống lành mạnh sẽ giúp kiểm soát và ngăn ngừa triệu chứng bùng phát. Cần nắm rõ vấn đề “Bị đau dạ dày nên ăn gì và kiêng gì” để có sự điều chỉnh phù hợp.

bị đau dạ dày nên ăn gì, kiêng gì
Nắm rõ “đau dạ dày nên ăn gì, kiêng gì” chính là cơ sở để xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh

Nguyên tắc ăn uống cho người bị đau dạ dày

Dạ dày là cơ quan tiêu hóa có chức năng sản sinh dịch dị và co bóp liên tục để tiêu hóa thức ăn. Các enzyme trong dịch vị dạ dày sẽ giúp chuyển hóa dưỡng chất. Đồng thời tạo điều kiện cho ruột non hấp thụ các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, dạ dày có thể gặp phải tình trạng rối loạn co bóp và tăng tiết dịch vị quá mức. Tình trạng này kéo dài sẽ khiến cho lớp niêm mạc bị tổn thương và làm bùng phát các cơn đau. Có thể đi kèm với một số triệu chứng khác như chướng bụng, khó tiêu, ợ nóng, ợ hơi…

Các chuyên gia cho biết, để có quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt, ngoài các phương pháp y tế, người bệnh cần kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh. Việc thay đổi kịp thời các thói quen xấu sẽ làm hạn chế mức độ cũng như tần suất của cơn đau. Hơn nữa còn điều hòa hoạt động co bóp và bài tiết dịch vị. Từ đó tạo điều kiện thuận lợi để tổn thương niêm mạc được phục hồi.

Người bị đau dạ dày cần chú ý đến một số nguyên tắc sau để xây dựng chế độ ăn uống khoa học:

  • Thực phẩm nên bổ sung: Một số loại thực phẩm có khả năng chống viêm, kháng khuẩn tự nhiên và trung hòa dịch vị rất tốt. Tăng cường bổ sung các thực phẩm này sẽ giúp làm giảm mức độ viêm loét và góp phần cải thiện các triệu chứng một cách đáng kể.
  • Thực phẩm nên hạn chế: Thực phẩm và đồ uống chứa nhiều acid, sữa động vật, đồ uống chứa cồn hay caffeine, đồ ăn cay nóng, đồ chế biến sẵn, đồ tái, sống… Đây là các loại đồ ăn thức uống không lành mạnh có thể khiến tổn thương ở niêm mạc dạ dày nghiêm trọng thêm.
  • Chia nhỏ bữa ăn: Thay vì ăn 3 bữa lớn thì người bệnh có thể ăn 5 – 6 bữa nhỏ/ ngày. Mỗi bữa chỉ nên tiêu thụ 1 lượng thức ăn vừa đủ để hạn chế gây áp lực cho dạ dày.
  • Ăn chín uống sôi: Người bệnh cần đảm bảo vấn đề ăn chín uống sôi. Bởi tiêu thụ các loại đồ ăn tái, sống có thể làm tăng nguy cơ viêm nhiễm tại tổn thương niêm mạc dạ dày.
  • Ăn chậm, nhai kỹ: Đảm bảo nguyên tắc này sẽ giúp hạn chế áp lực cho bóp cho dạ dày. Từ đó hỗ trợ làm giảm đau dạ dày, buồn nôn, nôn ói và đầy chướng bụng sau khi ăn. Tránh tình trạng ăn quá nhanh khiến cho dạ dày phải làm việc quá sức khiến cơn đau phát sinh với tần suất thường xuyên hơn.
  • Không vận động hay nằm ngay sau khi ăn: Nằm hay vận động mạnh ngay sau khi ăn đều có thể khiến cơn đau dạ dày bùng phát. Ngoài ra, tình trạng này diễn ra thường xuyên còn làm suy yếu cơ vòng thực quản dưới. Từ đó dẫn tới nguy cơ mắc chứng trào ngược.
  • Chú ý phương thức chế biến: Người bị đau dạ dày nên chế biến thực phẩm ở dạng luộc, hấp thay vì chiên, nướng xào. Điều này giúp bảo toàn dưỡng chất của thực phẩm và dễ tiêu hóa hơn.
  • Không ăn quá khuya: Nên ăn bữa tối trước 20:00 với lượng thức ăn vừa đủ. Tránh ăn quá khuya bởi có thể làm tăng áp lực lên hoạt động tiêu hóa và dễ bị tăng cân. Hơn nữa, ăn khuya còn khiến dạ dày phải làm việc quá sức, không có thời gian để phục hồi niêm mạc tổn thương.
  • Đa dạng dưỡng chất trong bữa ăn: Người bệnh nên đa dạng các nhóm thực phẩm trong thực đơn hằng ngày để đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất cho cơ thể.
vai trò của chế độ ăn uống với người bị đau dạ dày
Ăn uống lành mạnh giúp làm giảm đau dạ dày và hỗ trợ hệ tiêu hóa làm việc tốt hơn

Việc ăn uống khoa học và cân bằng không chỉ hỗ trợ cải thiện tình trạng đau dạ dày mà còn đặc biệt tốt cho sức khỏe tổng thể. Trường hợp không duy trì chế độ ăn uống hợp lý thì đau dạ dày có xu hướng nghiêm trọng dần theo thời gian. Đồng thời tiềm ẩn nhiều biến chứng như hẹp môn vị, loét dạ dày, thủng dạ dày…

Bị đau dạ dày nên ăn gì để cải thiện bệnh?

Bị đau dạ dày nên ăn gì là thắc mắc thường gặp. Bởi đây là một trong những cơ sở giúp người bệnh điều chỉnh và xây dựng chế độ ăn uống phù hợp.

Dưới đây là một số thực phẩm hữu ích, nên bổ sung vào khẩu phần ăn khi bị đau dạ dày:

1. Thực phẩm chứa probiotic hỗ trợ hoạt động tiêu hóa

Thực phẩm giàu probiotic đặc biệt tốt cho hoạt động của hệ tiêu hóa. Bởi probiotic có khả năng hỗ trợ tiêu hóa thức ăn và tăng cường khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng của đường ruột. Hơn nữa còn ức chế hoạt động quá mức của các loại hại khuẩn trong đường tiêu hóa.

Đặc biệt các thực phẩm giàu probiotic không chỉ dễ tiêu hóa mà còn cung cấp lượng lớn dưỡng chất cho cơ thể. Ngoài lợi khuẩn thì nhóm thực phẩm này còn chứa lượng lớn protein và khoáng chất thiết yếu. Một số nghiên cứu gần đây còn ghi nhận, bổ sung probiotic có thể làm giảm tác dụng phụ khi dùng thuốc ức chế sản xuất acid dạ dày và điều trị bằng kháng sinh.

đau dạ dày nên ăn gì
Thực phẩm giàu probiotic hữu ích cho những người bị đau dạ dày

Một số thực phẩm giàu probiotic bao gồm:

  • Sữa chua
  • Kefir (sữa chua uống lên men)
  • Phô mai
  • Miso (đậu tương lên men)

2. Người bị đau dạ dày nên ăn rau xanh

Rau xanh là nhóm thực phẩm không thể thiếu trong bất cứ khẩu phần ăn uống lành mạnh nào. Đối với những người bị đau dạ dày do trào ngược thực quản, hội chứng Zollinger-Ellison, viêm loét dạ dày tá tràng… thì bổ sung rau xanh là hoàn toàn phù hợp.

Hàm lượng chất xơ dồi dào trong rau xanh sẽ giúp hấp thụ bớt lượng dịch vị dư thừa và làm giảm độ acid trong dạ dày. Từ đó ngăn chặn tình trạng acid dạ dày ăn mòn và tấn công làm tổn thương niêm mạc.

Ngoài chất xơ thì rau xanh còn chứa lượng nước, các vitamin và khoáng chất dồi dào. Đây đều là các thành phần dưỡng chất dễ tiêu hóa, rất hiếm khi gây ra tình trạng chướng bụng, đầy hơi.

Đặc biệt hầu hết các loại rau xanh đều chứa rất nhiều các chất chống oxy hóa tự nhiên. Điển hình như flavonoid, polyphenol, quercetin… Các thành phần này có khả năng kháng viêm và bảo vệ lớp niêm mạc dạ dày khỏi sự tác động của dịch vị.

đau dạ dày ăn gì tốt
Rau xanh là thực phẩm không thể thiếu trong khẩu phần ăn của người bị đau dạ dày

Khi bị đau dạ dày, nên ưu tiên bổ sung các loại rau xanh có tác dụng trung hòa dịch vị. Cụ thể như:

  • Bông cải xanh
  • Rau cải
  • Rau dền
  • Rau lang
  • Mồng tơi

3. Bị đau dạ dày nên ăn trái cây gì?

Bên cạnh rau xanh thì trái cây cũng là thực phẩm lành mạnh chứa nhiều vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, người bị đau dạ dày nên lựa chọn loại trái cây phù hợp để bổ sung. Điều này sẽ hỗ trợ làm giảm đau dạ dày và cải thiện sức khỏe.

Tốt nhất nên ưu tiên lựa chọn các loại quả không chứa acid, giàu dưỡng chất và dễ tiêu hóa. Lượng lớn vitamin, khoáng chất và chất xơ trong các loại trái cây này sẽ giúp làm giảm đau dạ dày và trung hòa acid dịch vị. Từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho tổn thương niêm mạc được chữa lành.

Ngoài ra, lượng chất xơ khá dồi dào trong trái cây còn thúc đẩy tăng cường lợi khuẩn. Từ đó giúp cân bằng hệ vi sinh trong đường ruột và cải thiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa. Việc bổ sung các loại trái cây phù hợp vào các bữa phụ còn giúp hạn chế tình trạng bị đau dạ dày khi đói.

trái cây tốt cho bao tử đang tổn thương
Người bị đau dạ dày nên bổ sung các loại trái cây không chứa acid

Một số loại trái cây tốt cho người bị đau dạ dày bao gồm:

  • Thanh long
  • Quả bơ
  • Đu đủ
  • Chuối
  • Việt quất
  • Táo
  • Dừa

4. Thực phẩm chứa chất béo lành mạnh

Các loại chất béo không bão hòa như omega-3, omega-6… mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Ngoài tốt cho thị lực, tim mạch và hệ thống xương khớp thì còn giúp làm giảm đau dạ dày cùng một số triệu chứng khác đi kèm.

Acid béo lành mạnh sẽ giúp trung hòa dịch vị dư thừa và điều hòa nhu động dạ dày – đường ruột. Ngoài ra còn tạo màng bảo vệ ổ viêm loét tại niêm mạc dạ dày. Trong đó, omega-3 còn có tác dụng kháng viêm và chống oxy hóa mạnh mẽ.

Các chuyên gia cho biết, việc bổ sung thực phẩm giàu omega-3 sẽ làm giảm mức độ xung huyết tại niêm mạc dạ dày – tá tràng. Hơn nữa còn thúc đẩy tốc độ tái tạo cũng như phục hồi niêm mạc bị tổn thương.

Bên cạnh đó, các chất béo lành mạnh còn giúp cải thiện hệ miễn dịch, tăng khả năng hấp thụ dưỡng chất và tăng cường sức khỏe tổng thể. Thường xuyên tiêu thụ các thực phẩm giàu chất béo không bão hòa sẽ giúp tránh tình trạng suy nhược, sụt cân do đau dạ dày kéo dài gây ra.

thực phẩm giảm đau bao tử
Các hồi giàu omega-3 giúp thúc đẩy tái tạo niêm mạc tổn thương

Các thực phẩm giàu chất béo lành mạnh tốt cho người bị đau dạ dày bao gồm:

  • Cá béo (cá hồi, cá thu)
  • Quả bơ
  • Hạt óc chó
  • Dầu dừa
  • Dầu ô liu
  • Các loại đậu
  • Hạt chia

5. Thực phẩm có khả năng chống viêm và kháng khuẩn

Việc bổ sung các thực phẩm có khả năng chống viêm và kháng khuẩn tự nhiên cũng có thể hỗ trợ làm giảm nhẹ cơn đau dạ dày. Hơn nữa còn thúc đẩy tốc độ làm lành các tổn thương xuất hiện ở niêm mạc.

Một số thực phẩm có khả năng chống viêm và kháng khuẩn tự nhiên bao gồm:

– Mật ong:

Mật ong là thực phẩm lành mạnh rất tốt cho sức khỏe với hàm lượng dưỡng chất dồi dào. Bổ sung mật ong vào chế độ ăn uống sẽ giúp cung cấp lượng lớn acid amin và khoáng chất thiết yếu cho cơ thể. Từ đó làm giảm tình trạng mệt mỏi, suy nhược do đau dạ dày thường xuyên.

Ngoài ra, lượng lớn hydrogen peroxide và defensin-1 trong mật ong còn có khả năng kháng khuẩn, chống nấm men và kháng virus rất tốt. Vì vậy, thường xuyên dùng các món ăn và đồ uống chứa mật ong có thể hỗ trợ đẩy lùi cơn đau dạ dày cùng một số triệu chứng khác kèm theo.

– Gừng:

Gừng là loại gia vị có vị cay nồng và mùi thơm đặc trưng. Thực phẩm này có khả năng chống buồn nôn và nôn ói do các vấn đề dạ dày gây ra rất hiệu quả. Ngoài ra, lượng lớn Gingerol và Zingerone trong gừng tươi còn có khả năng kháng khuẩn, chống viêm và giảm đau. Việc bổ sung các món ăn và đồ uống từ gừng sẽ giúp làm giảm nhẹ cơn đau dạ dày. Đồng thời cải thiện các triệu chứng đi kèm.

– Nghệ:

Ngoài làm tăng hương vị và màu sắc cho nhiều món ăn thì nghệ còn rất tốt với những người bị đau dạ dày. Cụ thể, hàm lượng curcumin dồi dào trong nghệ có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa rất hiệu quả. Đồng thời còn có tác dụng ức chế hoạt động của hại khuẩn và tái tạo tổn thương ở niêm mạc dạ dày.

thực phẩm tốt cho người bị đau bao tử
Nghệ và gừng là 2 loại gia vị có khả năng chống viêm và kháng khuẩn tự nhiên rất tốt

– Nha đam:

Nha đam là thảo dược tự nhiên có chứa hàm lượng nước dồi dào với khả năng làm giảm độ acid trong dạ dày. Đồng thời giảm rõ rệt cơn đau kích hoạt ở vùng thượng vị.

Các thành phần chống oxy hóa như polyphenol, vitamin E, vitamin C và hợp chất polysaccharide dồi dào trong nha đam còn có tác dụng chống viêm. Đồng thời thúc đẩy tốc độ chữa lành tổn thương niêm mạc. Hơn nữa còn có khả năng ức chế nấm men và hại khuẩn trong đường tiêu hóa.

Việc bổ sung các thực phẩm có khả năng kháng khuẩn và chống viêm tự nhiên ngoài làm dịu cơn đau dạ dày thì còn cải thiện các triệu chứng đi kèm. Điển hình như buồn nôn, nôn ói, đầy hơi, khó tiêu, chướng bụng… Ngoài ra các thực phẩm này còn có tác dụng nâng cao sức đề kháng, ngăn ngừa suy nhược do đau dạ dày mãn tính.

Người bị đau dạ dày nên kiêng ăn uống gì?

Thói quen ăn uống thiếu lành mạnh chính là nguyên nhân phổ biến gây đau dạ dày nói riêng và hàng loạt các vấn đề tiêu hóa khác nói chung. Cần nắm rõ bị đau dạ dày nên kiêng ăn uống gì để sớm cho sự điều chỉnh cho hợp lý.

Dưới đây là một số loại đồ ăn thức uống tác động xấu tới tiến triển của bệnh cần chú ý hạn chế tiêu thụ:

1. Thực phẩm và đồ uống chứa nhiều acid

Các chuyên gia khuyên rằng, khi đang bị đau dạ dày, bạn nên hạn chế tiêu thụ các loại đồ ăn thức uống chứa nhiều acid. Điển hình như chanh, cóc, me, dưa chua, kim chi, cà muối, soda, nước ngọt có gas… Dùng các loại thực phẩm và đồ uống này sẽ làm tăng acid dịch vị. Từ đó đẩy nhanh tốc độ tấn công và ăn mòn niêm mạc dạ dày.

đau bao tử kiêng ăn gì
Người bị đau dạ dày nên hạn chế ăn các loại thực phẩm chứa nhiều acid

Hơn nữa, việc tiêu thụ các thực phẩm và đồ uống chứa nhiều acid còn làm tăng mức độ và tần suất đau dạ dày. Cùng với đó là kích hoạt các triệu chứng đi kèm như đầy hơi, chướng bụng, ợ nóng, ợ chua, khó tiêu…

2. Các món ăn cay nóng, nhiều gia vị

Các món ăn cay nóng chứa nhiều gia vị như muối, ớt, tiêu, mù tạt… có thể khiến tổn thương niêm mạc trở nên nghiêm trọng. Từ đó làm bùng phát cơn đau dạ dày ở mức độ nặng. Ngoài ra, các loại đồ ăn cay nóng còn gây kích thích cả thực quản và đường ruột. Điều này làm tăng nguy cơ bị khó tiêu, đầy hơi, táo bón.

Thường xuyên tiêu thụ các món ăn có chứa nhiều gia vị sẽ đẩy nhanh tốc độ ăn mòn niêm mạc. Điều này làm tăng nguy cơ gặp các biến chứng nghiêm trọng như xuất huyết dạ dày, loét dạ dày, hẹp môn vị, trào ngược dạ dày… Chính vì vậy, người bệnh nên tập thói quen ăn nhạt, hạn chế ăn đồ cay nóng khi bị đau dạ dày.

3. Kiêng ăn đồ sống, tái

Đồ sống tái thường giữ được vị ngọt tự nhiên và chứa hàm lượng dưỡng chất dồi dào. Chính vì vậy mà đây là loại đồ ăn được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên nếu đang bị đau dạ dày thì tốt nhất bạn nên tránh dùng các thực phẩm sống, tái.

Việc tiêu thụ đồ sống, tái có thể khiến cho hại khuẩn, nấm men và ký sinh trùng tấn công vào niêm mạc dạ dày đang tổn thương. Từ đó gây viêm nặng nề và làm tăng nguy cơ bị nhiễm khuẩn đường ruột.

4. Thức uống chứa cồn, caffeine

Thức uống chứa cồn tác động rất tiêu cực đến dạ dày và các cơ quan tiêu hóa. Thường xuyên uống nhiều rượu bia sẽ làm tăng độ acid trong dịch vị. Từ đó khiến các ổ viêm loét tiến triển nghiêm trọng.

Đặc biệt ở những người đang có ổ loét ở niêm mạc dạ dày thì dùng rượu bia có nồng độ cồn cao có thể gây xuất huyết dạ dày. Đây là tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời. Hơn nữa, thường xuyên dùng thức uống chứa cồn còn làm tăng nguy cơ mắc chứng trào ngược dạ dày thực quản.

nên kiêng gì khi bị đau bao tử
Hạn chế tiêu thụ đồ uống chứa caffeine để tránh gây kích thích niêm mạc dạ dày đang bị tổn thương

Ngoài đồ uống chứa cồn thì các thức uống chứa caffeine cũng không tốt cho người bị đau dạ dày. Caffeine có thể gây kích thích niêm mạc đang tổn thương và khiến cơn đau bùng phát. Người bệnh nên hạn chế uống cà phê, trà đặc, ca cao… khi đang bị đau dạ dày.

5. Hạn chế tiêu thụ sữa động vật

Các loại sữa động vật như sữa bò, sữa dê… là nguồn cung cấp dưỡng chất dồi dào cho cơ thể. Tuy nhiên lượng lớn lactose trong các loại đồ uống này lại rất khó tiêu hóa, dễ gây chướng bụng và đầy hơi. Nhất là ở những người đang bị đau dạ dày.

Chính vì vậy, người bệnh nên hạn chế sử dụng sữa động vật khi đang gặp các vấn đề về dạ dày. Thay vào đó có thể sử dụng các sản phẩm sữa có nguồn gốc từ thực vật như hạnh nhân, sữa hạt mè, óc chó, đậu đỏ…

Một số lưu ý khi bị đau dạ dày

Đau dạ dày là tình trạng phiền toái do nhiều nguyên nhân gây ra. Nếu thường xuyên gặp phải tình trạng này, bạn nên chú ý đến một số vấn đề sau:

lưu ý khi bị đau bao tử
Ngoài ăn uống khoa học thì người bệnh cần ngủ đúng giờ đủ giấc để dạ dày được nghỉ ngơi
  • Trong một số trường hợp, cơn đau và các triệu chứng đi kèm có thể gây ra cảm giác chán ăn và ăn uống không ngon miệng. Tuy nhiên , bạn hãy cố gắng ăn uống đầy đủ nhằm hỗ trợ quá trình điều trị và cải thiện sức khỏe. Nếu thường xuyên bỏ bữa, cơn đau có thể bùng phát mạnh và diễn tiến nghiêm trọng.
  • Trường hợp đau dạ dày do các nguyên nhân nghiêm trọng thì dùng thuốc là cần thiết. Tuy nhiên, bạn cần sử dụng đều đặn theo chỉ dẫn của bác sĩ. Không tùy ý mua thuốc về dùng hay cân chỉnh liều lượng khi chưa nhận được chỉ định. Nhất là trong trường hợp đau dạ dày có dương tính với vi khuẩn Hp.
  • Nên hạn chế lao động nặng, hút thuốc lá, thức khuya, ngủ không đủ giấc và căng thẳng quá mức. Các thói quen xấu này có thể khiến cho dạ dày tăng tiết acid và kích thích tổn thương niêm mạc lan rộng.
  • Cần chú ý kết hợp chế độ ăn uống, sử dụng thuốc khi cần thiết với thói quen tập luyện lành mạnh. Các chuyên gia cho biết, hoạt động thể chất ngoài giải tỏa căng thẳng thì còn điều hòa nhu động ruột và hoạt động sản xuất acid của thành dạ dày.

Bài viết đã giải đáp thắc mắc “Bị đau dạ dày nên ăn gì và kiêng gì tốt nhất”. Đồng thời đề cập tới một số vấn đề cần lưu ý khi bị đau dạ dày. Mong rằng với những thông tin, người bệnh có thể thiết lập được chế độ ăn uống lành mạnh để kiểm soát tốt triệu chứng và hỗ trợ quá trình điều trị.

Có thể bạn quan tâm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *