Bệnh tổ đỉa có lây không? Có di truyền không?

Tổ đỉa là bệnh da liễu lành tính nhưng có đặc điểm dai dẳng và tái đi tái lại nhiều lần. Được biết, chàm tổ đỉa không có khả năng lây nhiễm nhưng có nguy cơ di truyền cao – nhất là trong trường hợp cả cha và mẹ đều mắc bệnh lý này.

bệnh tổ đỉa có lây sang người khác không
Bệnh tổ đỉa có lây sang người khác không?

Tổ đỉa (chàm tổ đỉa) là bệnh ngoài da mãn tính có thể gặp ở cả trẻ nhỏ và người trưởng thành. Đây là một trong những thể lâm sàng thường gặp nhất của bệnh chàm – eczema. Tổ đỉa đặc trưng bởi sự xuất hiện của các mụn nước nhỏ, dày cứng, chìm khảm dưới da khu trú ở các ngón và lòng bàn tay, bàn chân. Triệu chứng của bệnh thường bùng phát khi có những điều kiện thuận lợi như dị ứng thuốc, tiếp xúc với hóa chất,…

Thực tế, tổ đỉa là bệnh lành tính, chủ yếu gây tổn thương ngoài da kèm theo ngứa ngáy và nóng rát. Bệnh lý này gần như không ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và ít khi gây ra các biến chứng nặng nề. Tuy nhiên, bệnh có tính chất mãn tính, tiến triển dai dẳng, tái phát nhiều lần và chưa có phương pháp điều trị dứt điểm.

Bệnh tổ đỉa có lây không?

Bệnh tổ đỉa có lây không là thắc mắc của nhiều bệnh nhân. Để làm rõ vấn đề này, cần tìm hiểu nguyên nhân cụ thể gây ra chàm tổ đỉa. Chàm tổ đỉa được mô tả đầu tiên vào năm 1873 và ghi nhận rất nhiều trên lâm sàng. Mặc dù đã được nghiên cứu trong nhiều năm nhưng nguyên nhân chính xác gây ra bệnh lý này vẫn chưa được xác định.

Hiện nay, căn nguyên của bệnh tổ đỉa cho là có liên quan đến yếu tố di truyền, rối loạn miễn dịch và rối loạn chức năng tạng phủ. Có thể thấy, các yếu tố gây bệnh đều có sẵn trong cơ thể của mỗi người, hoàn toàn không có khả năng lây nhiễm. Hơn nữa, các yếu tố kích thích bệnh bùng phát như hóa chất, mạt bụi, xà phòng,… cũng đều là những yếu tố không có khả năng lây nhiễm. Do đó, bệnh chàm (eczema) nói chung và bệnh tổ đỉa đều không có lây cho người khỏe mạnh – kể cả khi tiếp xúc gián tiếp hoặc trực tiếp.

bệnh tổ đỉa có lây sang người khác không
Bệnh tổ đỉa hoàn toàn không có khả năng lây nhiễm, kể cả khi tiếp xúc trực tiếp hay gián tiếp

Tuy nhiên, các mụn nước do tổ đỉa gây ra có thể lây lan trên diện rộng nếu thường xuyên gãi cào, ma sát và chà xát quá mức. Dù không đe dọa đến sức khỏe nhưng tổn thương da do tổ đỉa gây ra ảnh hưởng nhiều đến ngoại hình, đi lại (do mụn nước xuất hiện nhiều ở lòng bàn chân), hiệu suất lao động và học tập. Vì vậy, bệnh nhân bị tổ đỉa cần có phương án điều trị và xử lý sớm để ngăn ngừa bệnh lây lan trên diện rộng.

Bệnh tổ đỉa có di truyền không?

Mặc dù không có khả năng lây nhiễm nhưng tổ đỉa và các thể lâm sàng khác của bệnh chàm đều có khả năng di truyền. Nhiều khả năng là con cái sẽ bị di truyền gen gây bệnh từ cha mẹ hoặc ông bà. Các gen gây bệnh chính là yếu tố gây ra phản ứng đặc biệt của cơ thể đối với dị nguyên (lông thú nuôi, hóa chất, thuốc, thức ăn,…). Ở những người không mang gen gây bệnh, cơ thể gần như không có phản ứng khi tiếp xúc với những yếu tố kể trên.

Thống kê cho thấy, trẻ nhỏ có 8% nguy cơ mắc bệnh tổ đỉa nếu có cha hoặc mẹ bị tổ đỉa. Tỷ lệ mắc bệnh có thể tăng lên đến 41% nếu cả bố và mẹ đều mắc bệnh lý này. Ngoài ra, nguy cơ bị chàm tổ đỉa cũng có thể tăng lên nếu người thân cận huyết (ông bà, cha mẹ, anh chị em ruột) mắc các bệnh da liên quan đến cơ địa dị ứng như viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc dị ứng,…

tổ đỉa có di truyền không
Tổ đỉa và các thể lâm sàng khác của bệnh chàm đều có khả năng di truyền

Vì có liên quan sâu xa đến gen (di truyền) nên bệnh tổ đỉa gần như không thể điều trị hoàn toàn. Các phương pháp điều trị (sử dụng thuốc bôi, thuốc uống, liệu pháp ánh sáng,…) chỉ có thể kiểm soát triệu chứng lâm sàng trong một thời gian. Khi có điều kiện thuận lợi, bệnh tiếp tục bùng phát, gây ra nhiều ảnh hưởng đối với ngoại hình, tâm lý và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Do đó, bệnh nhân cần kết hợp điều trị và chăm sóc đúng cách để quản lý bệnh thành công.

Các biện pháp phòng ngừa chàm tổ đỉa tái phát

Chàm tổ đỉa là bệnh da mãn tính, tái phát thường xuyên và hiện tại chưa có phương án điều trị dứt điểm. Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn nhưng bệnh nhân có thể làm giảm nguy cơ bệnh tái phát bằng một số biện pháp đơn giản.

tổ đỉa có di truyền không
Hạn chế tiếp xúc với hóa chất và dung dịch tẩy rửa có độ pH cao là biện pháp phòng ngừa chàm tổ đỉa hiệu quả

Tương tự như các thể chàm khác, bệnh tổ đỉa chỉ bùng phát khi có các yếu tố kích thích (bao gồm cả yếu tố nội sinh và ngoại sinh). Vì vậy để hạn chế nguy cơ bệnh tái phát, nên chủ động tránh các yếu tố có khả năng bùng phát bệnh như:

  • Hạn chế tiếp xúc với hóa chất và dung dịch tẩy rửa có độ pH cao. Nếu phải tiếp xúc, nên mang ủng và bao tay chuyên dụng để bảo vệ làn da.
  • Tăng tiết mồ hôi là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ bị chàm tổ đỉa. Ngoài ra, mồ hôi còn khiến da dễ nóng đỏ, mưng mủ và ngứa ngáy. Do đó, nên mang giày có chất liệu thoáng và vệ sinh tay, chân thường xuyên để hạn chế hoạt động bài tiết mồ hôi quá mức.
  • Thông báo với bác sĩ tình trạng sức khỏe trước khi sử dụng thuốc. Bởi trên thực tế, hoạt tính của một số loại thuốc có thể kích thích triệu chứng của bệnh tổ đỉa bùng phát mạnh.
  • Giảm các tác động cơ học lên da bằng cách tránh chà xát và hạn chế mang giày dép, bao tay quá chật.
  • Nhiễm trùng do liên cầu khuẩn và vi khuẩn Proteus là một trong những yếu tố kích thích tổ đỉa bùng phát. Thông thường, các chủng vi khuẩn này thường gây viêm nhiễm đường hô hấp và hầu như không gây tổn thương da. Tuy nhiên, độc tố từ liên cầu khuẩn có thể kích thích phản ứng bất thường của hệ miễn dịch và làm bùng phát triệu chứng của bệnh tổ đỉa. Vì vậy, bệnh nhân cần chủ động phòng ngừa các bệnh viêm nhiễm đường hô hấp do các chủng vi khuẩn kể trên.
  • Căng thẳng, rối loạn nội tiết và suy nhược thần kinh là những yếu tố nội sinh có thể kích hoạt triệu chứng của bệnh chàm tổ đỉa bùng phát. Do đó bên cạnh việc kiêng cử các yếu tố ngoại sinh, bệnh nhân nên sinh hoạt, ăn uống điều độ để nâng cao sức khỏe và hạn chế stress, lo âu quá mức.
  • Tích cực điều trị tổ đỉa trong giai đoạn bùng phát mạnh. Nếu không can thiệp các phương pháp y tế, bệnh có khả năng tiến triển dai dẳng và tái đi tái lại nhiều lần.

Bài viết đã tổng hợp các thông tin giải đáp “Bệnh tổ đỉa có lây không? Di truyền không?” và hướng dẫn một số biện pháp đơn giản giúp phòng ngừa bệnh tái phát. Nếu mắc bệnh lý này, bệnh nhân nên tìm gặp bác sĩ để được thăm khám và tư vấn cụ thể về phương hướng điều trị, cách chăm sóc phù hợp.

Tham khảo thêm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *